Bu sayılarla Niğde, Türkiye patates üretiminin %13’ünü karşılamaktadır. 2014 -2023 yılları arasındaki sayılar analiz edildiğinde, patates ekilen alan on yılda %8,43, üretilen patates ise %22,40 oranında artmıştır. Bu durumun birinci nedeni patates üretiminde dekar başına ürün hasılası artmıştır. İkinci nedeni ise, küçük aile işletmelerinin patates üretimini terk edip başka faaliyetlere yönelmesidir.
Patates üreticisinin en büyük sorunlarından bir tanesi üründeki fiyat istikrarsızlığıdır. Patates üretiminde arz - talep dengesi kurulamadığından yıllara göre patates birim fiyatında yüksek dalgalanmalar oluşmaktadır. Bu durum, patates üreticisini ekonomik yönden risk ile karşı karşıya bırakmaktadır. Patates üreticisinin diğer bir önemli sorunu da sulamada kullanılan elektrik ve mazot giderlerinin yüksek olmasıdır. Patates üreticisini desteklemek amacıyla elektrik ve mazot üzerinden alınan %20 KDV oranı istisna tutulmalıdır. Ayrıca patates üreticilerinin elektrik ihtiyacını karşılamaları için güneş enerji sistemlerinin kurulması teşvik edilmeli, bu yatırım içinde çiftçilere uygun (düşük faiz, uygun vade) koşullarda kredi verilmelidir.
- Patates Üretim Miktarı
Aşağıdaki tabloda ve grafikte 2014-2023 yılları arasında Niğde, TR 71 Bölgesi ve Türkiye genelinde üretilen patates miktarları ve patatesin artış-azalış oranları ile bu oranların tarihler arasında kıyaslanmasını göstermektedir.
PATATES ÜRETİMİ (TON) | |||||||||||||
YIL | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | ON YILLIK ARTIŞ ORANI | ON YILLIK ORTALAMA MİKTAR | |
NİĞDE İSTATİSTİKLERİ | 618.853 | 674.773 | 892.297 | 835.200 | 732.188 | 716.180 | 689.312 | 575.627 | 679.653 | 757.480 | 22,40% | 717.156 | |
TR 71 BÖLGESİ İSTATİSTİKLERİ | 1.084.221 | 1.222.617 | 1.362.168 | 1.297.952 | 1.207.254 | 1.285.762 | 1.251.220 | 1.207.300 | 1.292.818 | 1.480.073 | 36,51% | 1.269.139 | |
TÜRKİYE İSTATİSTİKLERİ | 4.166.000 | 4.760.000 | 4.750.000 | 4.800.000 | 4.550.000 | 4.979.824 | 5.200.000 | 5.100.000 | 5.200.000 | 5.700.000 | 36,82% | 4.920.582 | |
NİĞDE’NİN TR71 BÖLGESİNDEKİ PAYI | 57% | 55% | 66% | 64% | 61% | 56% | 55% | 48% | 53% | 51% | |||
NİĞDE’NİN TÜRKİYE GENELİNDEKİ PAYI | 15% | 14% | 19% | 17% | 16% | 14% | 13% | 11% | 13% | 13% | |||
TR 71 BÖLGESİNİN TÜRKİYE GENELİNDEKİ PAYI | 26% | 26% | 29% | 27% | 27% | 26% | 24% | 24% | 25% | 26% | |||
Kaynak: TÜİK, Niğde Valiliği, Ahiler Kalkınma Ajansı
Niğde ilinin patates üretim miktarı son on yıllık süre zarfında dalgalı bir seyir çizmiştir. 2014 yılında patates üretim miktarı 618.853 ton iken, 2023 yılında 757.480 ton olarak gerçekleşmiştir. On yıllık süre içerisinde patates üretimi %22,40 oranında artış göstermiştir. Niğde ilinin on yıllık patates üretim miktarı ortalaması 717.156 tondur.
TR 71 Bölgesinde on yıllık süre içerisinde patates üretimi %36,51 artmıştır. Türkiye genelinde on yıllık süre içerisinde patates üretimi %36,82 artmıştır. Niğde ili %22,40 artış oranı ile TR 71 Bölgesinin ve Türkiye genelinin gerisinde kalmıştır.
2014 yılında Niğde ili TR71 Bölgesinde üretilen patatesin %57’sini üretirken, 2023 yılına gelindiğinde Niğde ili TR71 Bölgesinde üretilen patatesin %51’ini üretmiştir. On yıllık süre çerisinde Niğde ilindeki üretim miktarı ile TR71 Bölgesindeki üretim miktarı karşılaştırıldığında, Niğde ilinde % 6 oranında düşüş gerçekleşmiştir.
2014 yılında Niğde ili Türkiye genelinde üretilen patatesin %15’ini üretirken, 2023 yılına gelindiğinde Niğde ili Türkiye genelinde üretilen patatesin %13’ünü üretmiştir. On yıllık süre içerisinde Niğde ilinde Türkiye genelinde üretilen patates miktarında %2 oranında düşüş gerçekleşmiştir.
2014 yılında TR71 Bölgesi Türkiye genelinde üretilen patatesin %26’sını üretirken, 2023 yılına gelindiğinde TR71 Bölgesi Türkiye genelinde üretilen patatesin aynı şekilde %26’sını üretmiştir.
Devlet teşviklerinin artarak devam etmesi, Türkiye’nin patates ihracatında artış beklentisi ve tarım teknolojilerindeki gelişmeler dikkate alınarak önümüzdeki on yılda Niğde ilinde patates üretiminin artacağı öngörülmektedir.
- Patates Ekilen Tarla
Aşağıdaki tabloda ve grafikte 2014-2023 yılları arasında Niğde, TR 71 Bölgesi ve Türkiye genelinde ekilen patates alanları ve ekilen alanların artış-azalış oranları ile bu oranların tarihler arasında kıyaslanmasını göstermektedir.
PATATES EKİLEN TARLA (DEKAR) | |||||||||||||||
YIL | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | ON YILLIK ARTIŞ ORANI | ON YILLIK ORTALAMA MİKTAR | |||
NİĞDE İSTATİSTİKLERİ | 179.660 | 227.466 | 237.851 | 234.590 | 202.990 | 183.850 | 182.820 | 146.890 | 176.300 | 194.800 | 8,43% | 196.722 | |||
TR 71 BÖLGESİ İSTATİSTİKLERİ | 300.425 | 367.928 | 364.561 | 355.690 | 321.400 | 313.511 | 317.826 | 294.922 | 329.551 | 379.666 | 26,38% | 334.548 | |||
TÜRKİYE İSTATİSTİKLERİ | 1.297.032 | 1.538.787 | 1.448.572 | 1.428.835 | 1.359.373 | 1.408.967 | 1.479.935 | 1.389.175 | 1.391.716 | 1.509.269 | 16,36% | 1.425.166 | |||
NİĞDE'NİN TR71 BÖLGESİNDEKİ PAYI | 60% | 62% | 65% | 66% | 63% | 59% | 58% | 50% | 53% | 51% | |||||
NİĞDE'NİN TÜRKİYE GENELİNDEKİ PAYI | 14% | 15% | 16% | 16% | 15% | 13% | 12% | 11% | 13% | 13% | |||||
TR 71 BÖLGESİNİN TÜRKİYE GENELİNDEKİ PAYI | 23% | 24% | 25% | 25% | 24% | 22% | 21% | 21% | 24% | 25% | |||||
Kaynak: TÜİK, Niğde Valiliği, Ahiler Kalkınma Ajansı
Niğde ilinde Patates ekilen alan, son on yıllık süre zarfında istikrarlı bir seyir çizmiştir. 2014 yılında patates ekilen alan 179.660 dekar olarak gerçekleşmişken, 2023 yılında 194.800 dekar olarak gerçekleşmiştir. On yıllık süre içerisinde patates ekilen alan %8,43 oranında artış göstermiştir. Niğde ilinin on yıllık patates ekilen alan ortalaması 196.722 dekardır.
TR 71 Bölgesinde on yıllık süre içerisinde patates ekilen alan %26,38 artmıştır. Türkiye genelinde on yıllık süre içerisinde patates ekilen alan %16,36 artmıştır. Niğde ili %8,43 artış oranı ile TR 71 Bölgesinin ve Türkiye genelinin gerisinde kalmıştır.
2014 yılında Niğde ili TR71 Bölgesinde patates ekilen alanın %60’ını kapsarken, 2023 yılına gelindiğinde Niğde ili TR71 Bölgesinde patates ekilen alanın %51’ini oluşturmuştur. On yıllık süre çerisinde Niğde ilinde TR71 Bölgesinde patates ekilen alanda % 9 oranında düşüş gerçekleşmiştir.
2014 yılında Niğde ili Türkiye genelinde patates ekilen alanın %14’ünü kapsarken, 2023 yılına gelindiğinde Niğde ili Türkiye genelinde patates ekilen alanın %13’ünü oluşturmuştur. On yıllık süre içerisinde Niğde ilinde Türkiye genelinde patates ekilen alanda %1 oranında düşüş gerçekleşmiştir.
2014 yılında TR71 Bölgesi Türkiye genelinde patates ekilen alanın %23’ünü kapsarken, 2023 yılına gelindiğinde TR71 Bölgesi Türkiye genelinde patates ekilen alanın oranı %25’e yükselmiştir.
