Türk Tarih Kurumu (TTK) Başkanı Prof. Dr. Yüksel Özgen, kurumun arşivine uzaktan erişilecek Dijital Tarih Akademisini ocak ayında açacaklarını belirterek, bu kapsamda Birinci Dünya Savaşı komutanlarından Cemal Paşa'ya ait 470 nadir fotoğrafı ilk kez kamuoyuyla paylaşacaklarını bildirdi.

TTK Başkanı Prof. Dr. Özgen, yaptığı açıklamada, Türk Tarih Kurumunun hem ihtisas kütüphanesi olduğunun hem de arşivinde son derece önemli ve zengin koleksiyonların bulunduğunun altını çizdi.

Dijital Tarih Akademisinin Türk Tarih Kurumunun dijitali hali olduğunu anlatan Özgen, "Kurumun arşivine uzaktan erişilecek Dijital Tarih Akademisinde son aşamalara geldik. 2026 yılı başı itibarıyla tam olarak hizmete girmiş olacak. Kurumumuzun üretmiş olduğu akademik bilgiyi hem genel okuyucunun hem de alanın uzmanları ve akademisyenlerin daha rahat ulaşabilecekleri bir platform oluşturuyoruz." dedi.

Bugüne kadar Türk Tarih Kurumunun Dijital Tarih Akademisi için sisteme 11 bin 500 fotoğraf yüklediklerini dile getiren Özgen, yine bu kapsamda 16 bin nadir eser ve el yazmasını dijitalleştirdiklerini, hem alan uzmanlarıyla hem genel kamuoyuyla paylaştıklarını söyledi.

Özgen, "Yakın zamanda da özellikle yabancı dilde yer alan 6 bin 500'e yakın elektronik kitabı hem genel kamuoyu hem de alan uzmanları ile paylaştık." ifadelerini kullandı.

Ocak ayında açılacak platformla tüm dijital arşivin tek çatı altında toplanacağını belirten Özgen, bu kapsamdaki son çalışmalarının Birinci Dünya Savaşında Suriye-Filistin Cephesi komutanlarından Cemal Paşa'nın fotoğraf arşivini dijitalleştirmek olduğunu anlattı.

Suriye-Filistin Cephesi komutanının hayatına ve çalışma yıllarına ışık tutan fotoğraflar

Özgen, "Birinci Dünya Savaşı Türk milletinin varlık, yokluk mücadelesi. Bu savaşta birçok cephede savaşıldı. Cemal Paşa da Birinci Dünya Savaşı'ndaki önemli komutanlardan birisidir. Türk milletinin kaderini ve sonraki süreci derinden etkileyen bu süreçte görev yapmış olan Cemal Paşa da tarihimizin önem şahsiyetlerindendir." diye konuştu.

Prof. Dr. Özgen, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Arşivimizin önemli koleksiyonlarından birisi olan ve yakın tarihimizin de önemli simalarından Cemal Paşa'ya ait 470 nadir fotoğrafı bugün itibarıyla kamuoyunun erişimine sunmuş oluyoruz. Bu fotoğraflar Cemal Paşa'nın torunu tarafından Kurumumuza 1960'ta bağışlanmış. Dijitalleştirdik, orijinallerini de özenle koruyoruz. Fotoğraflar Cemal Paşa'nın görev yaptığı alanlarda, özellikle Birinci Dünya Savaşı'nda Suriye Filistin cephesinden, o bölgenin sosyal hayatı, gündelik yaşam ve savaş koşulları, hastane gibi kamu hizmetlerinin yürütüldüğü alanlarla ilgili veri sunuyor. Cemal Paşa'nın aile fotoğrafları, gündelik yaşamına dair fotoğraflar da var. Fotoğraflar tarihsel bir kaynaktır. Fotoğrafları yayımlayarak bu yönde yapılacak akademik çalışmalara ciddi bir malzeme temin etmiş oluyoruz. Cemal Paşa'nın kurumumuzda sadece fotoğrafları yok, diğer evrakları da var. Onların tasnif çalışmaları da devam ediyor. Tasnif çalışmaları bittiği zaman, yeni platformumuz üzerinden onları da hem akademinin hem de genel kamuoyunun hizmetine açacağız."

TTK'nin 100 kitaplık "Genel Okuyucu Dizisi" kapsamında Cemal Paşa'nın hayatına da yer verdiğini belirten Özgen, Prof. Dr. Nevzat Artuç'un kaleme aldığı "Cemal Paşa" kitabını yakın zamanda yayımladıklarını ve kısa sürede büyük ilgi gördüğünü de kaydetti.